Spoor 2 traject: wat is het en wanneer start je?
Wanneer een medewerker langdurig ziek is, richt de re-integratie zich eerst op terugkeer binnen de eigen organisatie. Helaas blijkt soms dat duurzaam hervatten van werkzaamheden bij de huidige werkgever niet mogelijk is. Dan komt een spoor 2 traject in beeld. Bij spoor 2 zoeken werkgever en medewerker naar passend en duurzaam werk buiten de eigen organisatie. Dat is niet alleen een verplicht onderdeel van een zorgvuldig re-integratieproces, maar het kan voor een medewerker ook een ingrijpende stap zijn. In dit artikel leggen we uit wat een spoor 2 traject is, wanneer je ermee begint en hoe spoor 1 en spoor 2 zich tot elkaar verhouden.
Wat is een spoor 2 traject?
Een spoor 2 traject richt zich op werkhervatting bij een andere werkgever. De medewerker blijft tijdens het traject in dienst bij de huidige werkgever. Het doel van het traject is om passend en duurzaam werk te vinden dat aansluit bij de belastbaarheid, ervaring en mogelijkheden van de medewerker. Een traject kan leiden tot een nieuwe arbeidsovereenkomst, maar ook tot detachering, een werkervaringsplek of een andere passende werkvorm. De huidige werkgever blijft tijdens de wettelijke loondoorbetalingsperiode verantwoordelijk voor de begeleiding, loondoorbetaling en re-integratie.
Wat is het verschil tussen spoor 1 en spoor 2?
Bij spoor 1 onderzoek je de mogelijkheden van re-integratie binnen de eigen organisatie. Eerst kijk je naar terugkeer in de eigen functie. Is dat niet mogelijk? Dan onderzoek je aangepast werk of een andere passende functie. Bij spoor 2 richt de zoektocht zich op werk buiten de eigen organisatie. Maar de start van spoor 2 betekent niet automatisch dat spoor 1 stopt. Zolang het dienstverband en de re-integratieverplichtingen voortduren, moet je ook passende mogelijkheden binnen de eigen organisatie blijven onderzoeken. Ontstaat er tijdens spoor 2 een passende interne functie? Dan moet die mogelijkheid serieus worden beoordeeld.
Wanneer moet een spoor 2 traject starten?
Je start spoor 2 zodra er geen concreet zicht meer is op structurele werkhervatting binnen de eigen organisatie. Wacht daarom niet automatisch tot een medewerker één jaar ziek is. Blijkt eerder dat terugkeer in het eigen, aangepaste of andere passende werk niet haalbaar is? Dan kan spoor 2 eerder nodig zijn. Uiterlijk rond de Eerstejaarsevaluatie moet duidelijk zijn welke koers in het tweede ziektejaar wordt gevolgd. Wanneer spoor 2 nodig is, moet de uitvoering voortvarend worden gestart. Een arbeidsdeskundig onderzoek helpt vaak om de mogelijkheden binnen en buiten de organisatie zorgvuldig te beoordelen.
Is een spoor 2 traject altijd verplicht?
Niet iedere medewerker die één jaar ziek is, moet automatisch hetzelfde spoor 2 traject volgen. De noodzaak hangt af van de belastbaarheid, herstelverwachting en mogelijkheden binnen de eigen organisatie. Na de Eerstejaarsevaluatie kan spoor 2 alleen achterwege blijven wanneer er een concreet perspectief bestaat op structurele werkhervatting bij de eigen werkgever. Dat perspectief moet duidelijk en onderbouwd zijn. Alleen de verwachting dat iemand mogelijk binnenkort herstelt, is niet voldoende. Leg daarom vast welke functies en aanpassingen zijn onderzocht en waarop de verwachting van interne werkhervatting is gebaseerd.
Wanneer kan spoor 2 worden uitgesteld?
Soms heeft een medewerker tijdelijk nauwelijks mogelijkheden om aan re-integratieactiviteiten deel te nemen. De bedrijfsarts beoordeelt wat medisch verantwoord is. Een tijdelijke beperkte belastbaarheid betekent niet automatisch dat spoor 2 definitief vervalt. Zodra de medewerker weer voldoende mogelijkheden heeft, moet opnieuw worden beoordeeld welke activiteiten passend zijn. Blijf de belastbaarheid daarom regelmatig evalueren. Wat op een bepaald moment niet mogelijk is, kan enkele weken of maanden later wel haalbaar zijn. Pas het Plan van Aanpak aan wanneer de mogelijkheden of beperkingen veranderen.
Welke rol heeft de bedrijfsarts?
De bedrijfsarts beoordeelt de belastbaarheid van de medewerker. Daarbij gaat het niet om de diagnose, maar om de functionele mogelijkheden en beperkingen die relevant zijn voor het werk. De bedrijfsarts kan adviseren of een medewerker in staat is om aan re-integratieactiviteiten deel te nemen. De uiteindelijke keuze voor een traject en de vertaling naar concrete activiteiten liggen bij de werkgever en medewerker. Daarbij kan ook een arbeidsdeskundige of casemanager worden betrokken. Goede afstemming voorkomt dat medische, arbeidskundige en organisatorische verantwoordelijkheden door elkaar gaan lopen.
Is een arbeidsdeskundig onderzoek verplicht?
Een arbeidsdeskundig onderzoek is niet voor ieder dossier op een vast moment wettelijk verplicht. Het is vaak wel belangrijk om de mogelijkheden goed te onderbouwen. De arbeidsdeskundige onderzoekt onder andere:
- of terugkeer in de eigen functie mogelijk is;
- of de functie kan worden aangepast;
- of ander passend werk binnen de organisatie beschikbaar is;
- welke richting buiten de organisatie passend kan zijn.
Het onderzoek helpt om tijdig te bepalen of spoor 2 nodig is en welk zoekprofiel daarbij past. Laat het onderzoek niet onnodig laat uitvoeren. Wanneer pas laat blijkt dat interne terugkeer niet realistisch is, gaat waardevolle tijd verloren.
Wat betekent spoor 2 voor de medewerker?
Een spoor 2 traject kan onzekerheid oproepen. Want de medewerker moet zich richten op een toekomst buiten de vertrouwde organisatie, terwijl het dienstverband nog bestaat. Leg daarom duidelijk uit waarom het traject wordt gestart. Benadruk dat spoor 2 niet betekent dat iemand wordt afgeschreven, maar dat de mogelijkheden op duurzaam werk worden vergroot. Bespreek niet alleen beperkingen, maar ook kwaliteiten, ervaring en ontwikkelmogelijkheden. Een medewerker die begrijpt waarom bepaalde stappen worden gezet, kan actiever deelnemen aan het traject.
Spoor 2 is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
De werkgever moet zorgen voor passende begeleiding, duidelijke afspraken en voldoende voortgang van het spoort 2 traject. De medewerker moet binnen zijn mogelijkheden meewerken aan redelijke re-integratieactiviteiten. Dat kan bestaan uit gesprekken, loopbaanoriëntatie, het opstellen van een cv en het onderzoeken van vacatures. De activiteiten moeten aansluiten bij de belastbaarheid. Je kunt niet van iedere medewerker hetzelfde tempo verwachten. Bespreek de voortgang regelmatig en leg nieuwe afspraken vast in het Plan van Aanpak.
Veelgestelde vragen over het spoor 2 traject
Moet spoor 2 altijd na één jaar ziekte beginnen?
Nee. Wanneer eerder duidelijk is dat structurele terugkeer binnen de organisatie niet haalbaar is, kan spoor 2 eerder nodig zijn.
Stopt spoor 1 wanneer spoor 2 begint?
Nee. Mogelijkheden binnen de eigen organisatie moeten onder de huidige regels in beeld blijven zolang de re-integratieverplichtingen voortduren.
Wie bepaalt of spoor 2 nodig is?
De werkgever en medewerker bepalen de aanpak op basis van onder meer het advies van de bedrijfsarts en vaak een arbeidsdeskundig onderzoek.
Kan een medewerker spoor 2 weigeren?
Een medewerker moet meewerken aan redelijke en passende re-integratieactiviteiten. De activiteiten moeten wel aansluiten bij de belastbaarheid.
Wie betaalt een spoor 2 traject?
De redelijke kosten van de re-integratie komen in beginsel voor rekening van de werkgever.
Zorgvuldig starten met spoor 2
Het juiste startmoment van een spoort 2 traject is belangrijk. Te lang wachten kan leiden tot verloren tijd en risico’s bij de beoordeling door UWV. Te snel handelen zonder goede uitleg kan het vertrouwen van de medewerker beschadigen.
HR5 helpt werkgevers om de mogelijkheden zorgvuldig te beoordelen en op het juiste moment de volgende stap te zetten. Daarbij houden we oog voor de wettelijke verplichtingen én voor de mens achter het dossier. Twijfel je of spoor 2 nodig is? Neem contact op met HR5. Samen brengen we de mogelijkheden en noodzakelijke vervolgstappen in kaart.
Op de hoogte blijven?
Benieuwd naar meer artikelen, weetjes of nieuws op HR en wetgeving vanuit HR5?
Volg ons dan op Social Media.
